Κυριακή, 2 Ιουνίου 2013

Πώς πρέπει να μιλήσουμε στο παιδί για το θάνατο

Είναι ένα ζήτημα που προβληματίζει όλους τους γονείς. Ένα θλιβερό γεγονός, όπως η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, κλονίζει την οικογένεια και ταράζει τη ζωή της… Είναι συγκλονιστικό να αποχωρίζεται κανείς ένα αγαπημένο του πρόσωπο…
Οι ενήλικες περνούν την απώλεια του αγαπημένου τους προσώπου μέσα από τον πόνο, το σοκ, το θυμό, τη λύπη… Έτσι και τα παιδιά, όταν χάνουν ένα αγαπημένο τους πρόσωπο νιώθουν παρόμοια συναισθήματα, αλλά ίσως δεν μπορούν να τα εκφράσουν. Μη σας γελάσει το γεγονός ότι μπορεί εξωτερικά να δείχνουν ότι δε νοιάζονται για το δυσάρεστο γεγονός…
Τα παιδιά μέχρι τα 4 τους χρόνια δεν συνδέουν ξεκάθαρα την έννοια του θανάτου με την παράσταση της ζωής που φεύγει. Στα 4 και 5 χρόνια τους έχουν ισχυρότερες συναισθηματικές αντιδράσεις και αρχίζουν να αναρωτιούνται για θέματα γύρω από το θάνατο. Τα παιδάκια, κάτω των 5 χρόνων, δεν μπορούν να κατανοήσουν την έννοια του θανάτου. Μάλιστα, ίσως το παιδάκι σας σας πει ότι ο άνθρωπος που πέθανε θα επιστρέψει κάποια στιγμή ή να σας ρωτά αν ξέρετε πού έχει πάει. Από την ηλικία των 6-9 χρόνων σιγά σιγά αρχίζουν να καταλαβαίνουν την μονιμότητα του θανάτου και αντιλαμβάνονται πως η απώλεια ενός ατόμου αποτελεί ένα οριστικό γεγονός που δεν πρόκειται να αλλάξει.

Για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μέχρι τα 11 – 12 χρόνια ο θρήνος είναι μικρής διάρκειας, επειδή η αντοχή τους στον ψυχικό πόνο είναι μικρότερη. Χρησιμοποιούν ως αμυντικό μηχανισμό την άρνηση της κατάστασης που τους δημιουργεί θλίψη και πόνο, ενώ άλλες φορές η θλίψη μετουσιώνεται σε χαρά. Αυτή η στάση του παιδιού συχνά οδηγεί σε παρεξηγήσεις από την πλευρά των δικών του ανθρώπων και να αναρωτιούνται πώς είναι δυνατόν να είναι τόσο ανέμελο κα αδιάφορο. Στην πραγματικότητα όμως, πίσω από αυτή τη συμπεριφορά κρύβεται η αδυναμία του παιδιού να δεχθεί ότι το πρόσωπο που πέθανε δεν ξαναγυρίζει.


Ακόμα κι αν του πείτε: «Αγάπη μου, η γιαγιά πήγε στον ουρανό», πρέπει να γνωρίζετε ότι είναι δύσκολο να καταλάβει συναισθηματικά τι έχει συμβεί.
Ζητήστε από το παιδί σας να σας πει πώς αισθάνεται και μην το αγνοήσετε. Καλό θα ήταν να μην αναφέρετε λεπτομέρειες γύρω από το θάνατο του αγαπημένου σας προσώπου, γιατί το μόνο που θα καταφέρετε είναι να το φορτίσετε ακόμα περισσότερο συναισθηματικά. Παρ’ όλα αυτά, πρέπει να είστε σαφής και ειλικρινής απέναντί του!
Να είστε προετοιμασμένος/η ότι το παιδί σας μπορεί να παρουσιάσει παλινδρόμηση σ’ ένα προηγούμενο στάδιο ανάπτυξης. Επομένως, αν δείτε ότι παρουσιάσει ξαφνική προσκόλληση σε σας ή βρέξει το κρεβάτι του, μην του θυμώσετε, αλλά δείξτε του αγάπη και κατανόηση. Επίσης, μπορεί να παρουσιάσει δείγματα έντονου άγχους, να κλειστεί στον εαυτό του, να έχει ανορεξία, να βλέπει εφιάλτες, να παρουσιάσει επιθετικότητα ή ακόμα και να έχουν έλλειψη συγκέντρωσης.
Μία καλή λύση είναι να το φέρετε επαφή μ’ ένα πρόσωπο που είναι έξω από την οικογένεια και ίσως θα μπορούσε να απελευθερώσει τα συναισθήματά του ευκολότερα.
Αποφύγετε να παρουσιάσετε λανθασμένα το θάνατο. Δηλαδή, μη χρησιμοποιήσετε τη λέξη «κοιμήθηκε» για το αγαπημένο πρόσωπο που έφυγε, γιατί έτσι το παιδί θα ταυτίσει την έννοια του θανάτου με τον ύπνο και μπορεί να αρχίσουν να φοβούνται να κοιμηθούν.
Αν σας ρωτήσει το παιδί: «Πού πήγε η γιαγιά», καλό θα ήταν να απαντήσετε: «Δεν ξέρουμε ακριβώς, αλλά εκεί που βρίσκεται είναι ήρεμη και δεν υποφέρει».
Δείξτε του άλμπουμ με φωτογραφίες με το πρόσωπο που έφυγε από τη ζωή και θυμίστε του τις ωραίες στιγμές που περάσατε μαζί. Το να αποφύγετε να αναφέρετε το πρόσωπο, για παράδειγμα της γιαγιάς ή του παππού, που έφυγε από τη ζωή, το μόνο που θα καταφέρετε είναι να του αυξήσετε περισσότερο το άγχος και το φόβο του!
Επίσης, μην κρύβετε τα συναισθήματά σας, για να μη σας δει και στεναχωρηθεί. Εκφραστείτε με γενναιοδωρία. Είναι σημαντικό να σας δει το παιδί πώς αισθάνεστε, γιατί αν τα αποκρύψετε, εκείνο νιώθει ότι το εγκαταλείπετε. Καταλαβαίνει πολύ περισσότερα απ’ όσα νομίζετε! Μοιραστείτε τα συναισθήματά σας!
Δεν πρέπει να αποκρύψετε το θάνατο ενός ανθρώπου από την οικογένειά σας. Το πένθος έχει τα στάδιά του από τα οποία θα περάσετε όλοι, θέλει το χρόνο του… Όταν κι εσείς ηρεμήσετε, θα ισορροπήσει και το παιδί σας.
Και να θυμάστε: Κάθε μέρα που θα περνά θα μαλακώνει τα έντονα συναισθήματα που προκάλεσε η απώλεια του ανθρώπου σας και σιγά- σιγά θα οδηγήσει στην αποδοχή του δυσάρεστου συμβάντος…


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τι σκέφτεστε...